در کتاب «نامههای دکتر مصدق» که به کوشش محمد ترکمان در نشر هزاران منتشر شده است، نامهای وجود دارد از مرحوم دکتر مصدق به دکتر سعید فاطمی، خواهرزاده شهید دکتر حسین فاطمی، که در آن زمان در پاریس مشغول به تحصیل بود. دکتر مصدق در پینوشت نامه به سعید فاطمی خبر میدهد که خانه فعلی او در پاریس همان محلی است که خود دکتر مصدق در دوران تحصیلش در پاریس در آن اقامت داشت. دکتر مصدق نشانی خانه را هم در نامهاش مینویسد. برای دیدن خانه به نشانیای که دکتر مصدق نوشته بود رفتم. ساختمانی با معماری کلاسیک پاریس در محله پنجم. همان طور که خود دکتر مصدق توصیف کرده بود. اما از آنجا که دکتر مصدق در نامه خود نشانی دقیق واحدی که در آن حضور داشته را نداده بود، امکان مشاهده آپارتمان او ممکن نشد. همچنین جستجو کردم تا ببینم تابلویی به افتخار دکتر مصدق در جلوی خانه وجود دارد یا خیر. در پاریس رسم بر این است که محلی که مشاهیر در آنجا اقامتی، هر چند کوتاه، داشته اند را با تابلویی مشخص میکنند. متاسفانه چنین لوحی وجود نداشت. نکته دوم هم اینکه دکتر مصدق در نامه خود به دکتر سعید فاطمی نوشته بود که در سال ۱۹۰۸ میلادی در آن خانه اقامت داشته است. اما ایشان در کتاب «خاطرات و تأملات مصدق» نوشته است که در مارس سال ۱۹۰۹ برای اولین بار وارد پاریس شده است.
چند عکس از آن خانه گرفتم. امیدوارم در آیندهای نه چندان دور تابلوی افتخار مرحوم دکتر محمد مصدق در جلوی در این خانه نصب شود.
متن نامه دکتر محمد مصدق به دکتر سعید فاطمی:
خانهای که شما منزل دارید گمان میکنم خانهای است که در سال ۱۹۰۸ میلادی بنده یک اتاق بدون غذا در آن داشتم. از خیابان سنت میشل که وارد کوچه میشوند در حدود ۱۰۰ قدم و در سمت چپ واقع شده بواسطه اینکه رو به آفتاب بود چند ماه بنده در آن منزل داشتم.
Monsieur Said Fatemi
30 Rue Gay Lussac
Paris- France
دکتر محمد مصدق
تهران
محمد ترکمان، نامههای دکتر محمد مصدق، نشر هزاران، ص. ۱۴۸
س.ا.کوهزاد
