۱۳۹۶ مرداد ۱۴, شنبه

برای مشروطه


متن فرمان مشروطیت مرحوم مظفرالدین شاه قاجار خطاب به صدراعظم وقت، مرحوم میرزا نصرالله خان مشیرالدوله، به خط مرحوم احمد قوام‌ السلطنه
امروز ۱۴ مرداد، سالروز صدور فرمان مشروطیت توسط مرحوم مظفرالدین شاه قاجار است. صد و یازده سال از پیروزی باشکوه‌ترین انقلاب مردم ایران می‌گذرد. شاید ایران از معدود کشورهایی در جهان باشد، که ظرف مدت یک قرن دو انقلاب و چندین جنبش بزرگ اجتماعی را پشت سر گذاشته است. و البته باز هم، شاید از معدود کشورهایی باشد، که پس دو انقلاب و سال‌ها مبارزه سیاسی و اجتماعی، هنوز در پی رسیدن به آرمان‌هایی است که پدران بنیادگذار مشروطه به دنبال آن بودند. من به همه این انقلاب‌ها و نهضت‌های اجتماعی ایران احترام می‌گذارم. همه آنها در برآیند نهایی مخرج مشترکی به نام استقلال، آزادی و پیشرفت ایران داشتند. اما نهضت مشروطه برایم چیز دیگری است. اگر بنا باشد برای خودم هویتی انتخاب کنم، هنوز خودم را مشروطه‌خواه یا به تعبیر گیلانی‌ها مشروطه‌چی می‌دانم. گاهی هم شعارها و البته نتایج دو انقلاب کشورمان را مقایسه می‌کنم. از یک طرف، در انقلاب مشروطه با ایده‌هایی مانند حاکمیت ملی، مساوات، حاکمیت قانون، متساوی الحقوق بودن همه مردم در پیشگاه قانون، تفکیک قوا، استقلال قوه قضائیه و قوانین عرفی، ایده شاه قانونی و بری از مسئولیت بودن او، عدم تمرکز قدرت سیاسی، حقوق ملت و ... در کشور مواجه هستیم. و از طرف دیگر، با انقلابی که حکومت را تنها آن خدا می‌داند، قائل به اجرای قوانین شرع ولو به زور است، ولایت مطلقه فقیه را اس و اساس حکومت قرار داده و آن را در ادامه ولایت پیامبر و ائمه و فرا قانون اساسی می‌داند، هیچ منطقه‌ای خارج از شریعت برای سیاست به رسمیت نمی‌شناسد و چیزهایی شبیه به این. البته هر دو انقلاب همپوشانی‌های جدی دارند. بنا بود که انقلاب اسلامی احیاگر آرمان‌های انقلاب ماضی باشد. اما نشد! و ما به قول مرحوم مهندس بازرگان فعلا که خسر الدنیا و الآخره شدیم!
در این روز خجسته یادی کنیم، از شهیدان آن نهضت مبارک. یادی کنیم از همه مشروطه‌خواهانی که «یا مرگ، یا مشروطه» گفتند و در این راه ثابت‌قدم و استوار باقی ماندند. یادی کنیم از پدران بنیادگذار نهضت مشروطیت. یادی کنیم از مرحوم مظفرالدین شاه قجار، پادشاه سلیم النفسی که حضور او بدون شک تسهیلگر نهضت مشروطه بود. یادی کنیم از میرزا سید محمد طباطبایی سنگلجی، ملا محمد کاظم خراسانی، نجفقلی خان صمصام‌السلطنه بختیاری، محمدولی خان تنکابنی سپهدار اعظم، میرزا حسن مستوفی الممالک، میرزا یوسف خان مستشارالدوله، میرزا حسین خلیلی طهرانی، حاج شیخ عبدالله مازندرانی، سردار ملی ستار خان، سالار ملی باقر خان، علیقلی خان سردار اسعد بختیاری، سید حسن مدرس، میرزا محمدحسین نائینی و .... و همه آنان که «الوان رسمی بیرق ایران، سبز و سفید و سرخ و علامت شیرو خورشید» را همچنان برافراشته نگاه داشتند.
روحشان شاد، یادشان گرامی، راهشان پر رهرو باد

س.ا.کوهزاد

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر